een bijzonder montessorilyceum
vergroot foto

Een bijzonder Montessorilyceum

coen tasman
Mijn middelbare schooltijd speelde zich af in een heel prettig leerklimaat, namelijk aan het Montessori Lyseum in Zeist, dat in 1945 werd opgericht. Aanvankelijk waren we gehuisvest in een statige villa, Berkenhoven genaamd. Daar heb ik rustig, in mijn eigen tempo kunnen werken en tenslotte mijn gymnasiumdiploma A behaald.
Mijn vader zat in het bestuur en bedacht dat dit onderwijs ook voor mij geknipt zou zijn: je kreeg geen klassikale lessen en zo kon je per vak op verschillende niveau's bezig zijn. Je had zelf de vrijheid om te bepalen wat je deed, maar werd zo nodig wel door een docent begeleid. De docenten werden in mijn tijd nog niet met hun voornaam aangesproken. Dat gebeurde wel op de school van Kees Boeke, die in Bilthoven gevestigd was.

Sommige docenten waren echte idealisten die je thuis ophaalden om (gratis) extra bijlessen te geven, na afloop weer thuis brachten en dan urenlang in de auto met je bleven praten. Dat overkwam mij in 1959 in het kader van mijn herexamen voor het vak wiskunde.
Waarschijnlijk waren mijn medeleerlingen niet direct afkomstig uit doorsneemilieu's, maar kozen hun ouders bewust voor dit type onderwijs en hadden daar ook het nodige geld voor over.
Straffen bestonden eigenlijk niet op ons Montessori Lyceum; alleen als je drie keer te laat kwam werd je naar huis gestuurd en dat was eigenlijk al straf genoeg!
Op deze foto zie je een groep leerlingen buiten werken: bij mooi weer stond het je vrij de uren "vrij werken"ook buiten door te brengen, wat wij graag deden.
Naast de lessen bestonden er ook veel activiteiten als toneel, muziek, sport en schooltuintjes.
De week werd begonnen met een praatje van de rector en muziek ("het weekbegin") en besloten met een schoolvergadering van alle leerlingen en docenten, waarin iedereen alles naar voren kon brengen wat ze op hun ziel hadden.
Dat vind ik achteraf heel bijzonder als je bedenkt dat de democratiseringsacties op universiteiten en op scholen pas tien jaar later, eind jaren zestig, plaatsvonden.
Verhalen van Vroeger is een initiatief van Stichting Tijdgeest