Justeer-loodpropje
Gewicht 1820-1870
vergroot foto

Gewicht 1820-1870

Rinus Schram
Dit gewicht is in werkelijkheid ongeveer 6 centimeter hoog en is gemaakt van messing. Het is een gewicht uit de periode 1820-1870; dit kun je zien omdat op de bovenkant te lezen staat: 5 NED oncen. Het eerste ijk is erin geslagen tussen 1820 en 1870 en in de onderkant zit geen zgn. justeer-opening. Dat is een gat in de onderkant waarin de ijkmeester het gewicht, als die te licht is door bijvoorbeeld slijtage, op gewicht brengt door er lood in te slaan. In dit gewicht zit dat loodpropje in de buitenkant geslagen. In deze periode werden de ijken kris kras door elkaar geslagen; pas na 1870 was het verplicht de ijken netjes in rijen te slaan. In de periode 1820-1870 werd tegelijk met het eerste ijk een arrondissements-ijk ingeslagen; dat gebeurde in het ijkkantoor, door de ijkmeester. Elke ijkmeester had zijn eigen arrondissementsijk; dat was een figuurtje zoals een haan, een ankertje enz.
Verhalen van Vroeger is een initiatief van Stichting Tijdgeest