Dolly Paauw
Dit is mijn zusje Leny met haar poppenwagentje; naast ons hond Bob
Dit is de achterkant van de RAI (Rijwiel en Auto Industrie)
Kinderen op straat
vergroot foto

Onze straat bij de RAI

Dolly Paauw
Dit is het uitzicht van mijn jeugd; wij woonden aan de overkant en keken uit op de achterkant van de oude RAI. Daar gebeurde van alles; heel spannend voor een kind. De attributen voor te houden tentoonstellingen, wielerrondes, circus en manifestaties van kerken en politieke partijen gingen via de grote schuifdeuren naar binnen. De geur die dan naar buiten kwam herinner ik me nog. Er was ook een opzichter die we "Buikie" noemden vanwege zijn dikke buik. Als het circus kwam vonden we dat heel spannend. De wilde dieren verbleven in wagens en de paarden liepen buiten; alles was vanachter het hek waarneembaar. Vooral de uit Duitsland afkomstige "lilliputters" die soms aan het circus meewerkten waren voor mij als klein meisje heel leuk om te zien. Mijn fantasie kende geen grenzen: hadden ze kinderen, en hoe klein waren die dan? De meubels in de wagen: ook klein. Kinderen uit de buurt dromden samen voor de hekken om een blik op te vangen, en soms ook om de lilliputters te plagen. Het waren geen vriendelijke mensen daardoor, en dat vond ik jammer, want dat doorkruiste mijn fantasie over hen.
De Tweede van der Helststraat, waar ik mijn hele jeugd woonde, was geplaveid met zogenaamde kinderhoofdjes. Zodoende hoorde je de paard en wagen van de melkboerin al op de houten brug (waar Maasstraat en onze straat in elkaar overgingen) aan komen ratelen. De fietsstroken waren gelukkig van klinkertjes.
In de eerste oorlogsperiode functioneerde de RAI nog als voorheen, met dit verschil dat de manifestaties alleen nog waren toegestaan voor de NSB; dit had een grimmige sfeer tot gevolg. Vanaf die tijd voelde ik ook een zekere angst: de Joodse buurtgenoten zag ik ineens niet meer, en als kind leerde je ook wie goed en fout was. Al spoedig werd de RAI ook voor andere doeleinden gebruikt, namelijk om vleugels en motoren van vliegtuigen te repareren. Achter het hek Duitse soldaten als schildwacht. Vanaf dat moment werd de angst van de buurtbewoners groter, want het verhaal ging dat de RAI bovenaan de verlanglijst van de geallieerden stond om gebombardeerd te worden. In de Dintelstraat, waar ik op school zat, voelde ik me in de oorlog veiliger dan in ons huis tegenover de RAI.
Met de komst van de nieuwe RAI veranderde er veel. De oude RAI verdween, en ook de houten HBS aan de Jozef Israelskade en de houten gebouwen van de Rijksverzekeringsbank aan de Lutmastraat. Als volwassene, wonend om de hoek in de Lutmastraat, zag ik de herinneringen uit mijn jeugd langzaam verdwijnen.
Verhalen van Vroeger is een initiatief van Stichting Tijdgeest